Euskadiko erakunde nagusietako ordezkariak Gernikako Batzar Etxean bildu ziren pasadan astean, Bizkaiko Foru Barriaren onarpenaren V. mendeurrena ospatzeko. 1526an onartutako testu juridiko horrek euskal autogobernuaren eta nortasun politikoaren oinarriak finkatu zituen, eta ekitaldiak haren balio historiko eta instituzionala aldarrikatzeko balio izan du. Jardunaldiaren erdigunean, Batzar Aretoan ikusgai jarritako 1526ko jatorrizko alea egon zen.

Ekitaldian izan ziren Elixabete Etxanobe Bizkaiko Ahaldun Nagusia, Ana Otadui Bizkaiko Batzar Nagusietako lehendakaria eta Imanol Pradales lehendakaria, baita Eusko Jaurlaritzako, Eusko Legebiltzarreko, foru-aldundietako eta Batzar Nagusietako ordezkari instituzionalak ere. Era berean, euskal politikako eta erakundeetako hainbat ordezkari ohi bertaratu ziren, besteak beste Patxi Lopez eta Iñigo Urkullu lehendakari ohiak, eta José Alberto Pradera, Josu Bergara, José Luis Bilbao eta Unai Rementeria Bizkaiko ahaldun nagusi ohiak.

Ekitaldiaren hasieran, Ana Otaduik nabarmendu zuen Foru Barriak gaur egun ere indarrean jarraitzen duten hainbat printzipio jasotzen zituela: legearen aurreko berdintasuna, askatasun pertsonal eta ekonomikoen babesa, boterearen mugatzea eta berme juridiko aurreratuak, besteak beste. Bere hitzetan, duela bostehun urte onartutako testuak gaur egungo zuzenbide-estatuaren oinarri diren balio asko aurreratu zituen.

Ildo beretik, Elixabete Etxanobek azpimarratu zuen Forua “gure nortasun historikoaren funtsezko pieza” dela eta gaur egun ere euskal autogobernuaren berezitasuna ulertzeko giltzarrietako bat izaten jarraitzen duela. Haren esanetan, foru-sistema gaur egungo erakunde eta eskumenetan islatzen da, hala nola Ekonomia Itunean, foru-ogasunen jardunean edo gizarte-politiken kudeaketan.

Bestalde, Imanol Pradales lehendakariak Foru Barriaren urteurrena euskal autogobernuaren indarraldia berresteko aukera dela adierazi zuen. Bere hitzetan, duela bostehun urte jasotako balioek —itunerako espirituak, aldebikotasunak eta autogobernu politiko, ekonomiko eta fiskalak— gaur egun ere indarrean jarraitzen dute. Era berean, autogobernuaren eguneratzeak etorkizuneko erronkei erantzuteko gaitasun berriak behar dituela azpimarratu zuen.

Erakundeen adierazpenez gain, ekitaldian hainbat emanaldi artistiko ere izan ziren, Foru Barriaren jatorrizko testua ardatz hartuta. Nerea Vesgaren dantzak, Iván Allueren txirularen musikak eta Gabriel Ocinaren bertsoek osatu zuten proposamen eszenikoa. Amaieran, agintariek “Izan zirelako gara” leloa berretsi zuten, iraganeko ondarea eta etorkizunarekiko konpromisoa uztartuz. Ekitaldia Aitzol Iturriagagoitia bibolinistaren eta Eugenio Tobalina gitarristaren interpretazioarekin amaitu zen.

Batzar Etxeko ospakizunaren ondoren, parte-hartzaileek familia-argazkia atera zuten Gernikako Arbolaren aurrean. Jardunaldia 2026an zehar egingo diren ekitaldien programaren barruan kokatzen da; programa horren helburua da Foru Barriaren mendeurrenaren esanahia herritarrei hurbiltzea, hitzaldi, ikastaro, erakusketa eta kultur jardueren bidez.

Bizkaiko Batzar Nagusiek 1526an onartutako eta Karlos I.ak 1527an berretsitako Foru Barriak Bizkaiko zuzenbidea eguneratu zuen, eta ohituran, askatasunean eta autogobernuan oinarritutako sistema juridiko eta politikoa sendotu zuen. Mendeetan zehar, haren printzipioek eragin sakona izan dute Bizkaiko kultura politikoan eta autogobernuaren garapenean, eta gaur egun ere erreferente historiko eta instituzional izaten jarraitzen dute.

Iturria: Bizkaiko Foru Aldundia