Itxaso Berrojalbiz, Bizkaiko Ogasun eta Finantzetako foru diputatua, Ad Concordiam elkarteak egindako elkarrizketan mintzatu da Ekonomia Itunaren garrantziaz, foru ogasunen autogobernu fiskalaz eta azken urteotan Bizkaiak eta Euskadik arlo horretan eman dituzten aurrerapausoez. Bere ibilbide profesional eta instituzional zabalean oinarrituta, Ekonomia Itunak administrazio maila desberdinetan duen eragina aztertu du, bai ikuspegi teknikotik, bai ikuspegi politikotik.

Berrojalbizek azaldu du sektore pribatuan, bereziki zerga-aholkularitzan, Ekonomia Ituna sarritan ikuspegi tekniko hutsetik lantzen dela, arau foralen aplikazio praktikoan zentratuta. Aldiz, arlo publikoan, bereziki udal mailan eta instituzio erkideetan, tresnaren garrantzia askotan bere horretan ematen dela, behar besteko kontzientziarik gabe. Egungo kargutik, ordea, Ekonomia Itunak autogobernurako eta politika fiskal propioak diseinatzeko duen funtsezko balioa nabarmenago ikusten dela azpimarratu du.

Legegintzaldi honetan izandako mugarri nagusietako bat Ekonomia Itunaren aldaketa izan dela adierazi du, lurralde historikoei gaitasun normatiboa aitortu baitzaie, besteak beste, establezimendurik gabeko ez-egoiliarren errentaren gaineko zergan eta figura berri batzuetan, hala nola zerga osagarrian edo bankuen interes- eta komisioen gaineko zergan. Negoziazio horien bidez, Bizkaiak eta gainerako lurraldeek autogobernu fiskala sendotzea lortu dutela azaldu du, gaitasun normatibo osoarekin.

Zerga osagarriaren kasuan, Berrojalbizek nabarmendu du Europako Batasunak eta OCDEren Pilar II proiektuak ezarritako gutxieneko tributazio globala barneratzeak ez duela autogobernua ahultzen, baizik eta aitortutako marjinen barruan politika fiskal propioa egokitzeko aukera ematen duela. Horrek foru sozietateen gaineko zergan malgutasuna mantentzea ahalbidetzen du, pizgarri fiskalen, amortizazio-araubideen eta kreditu fiskalen bidez.

Halaber, azpimarratu du azken akordioek foru ogasunen ikusgarritasuna eta presentzia nazioarteko fiskalitate-forotan indartu dutela, bai Europar Batasunean bai OCDEren esparruan. Horri esker, Euskadiko ogasunek berdintasun-baldintzetan parte hartzen dute fiskalitate globalaren etorkizuna erabakitzen den guneetan, eta horrek autogobernu fiskala sendotzen du.

Adimen artifizialari dagokionez, Berrojalbizek argi utzi du teknologia berriak baliagarriak direla eraginkortasuna hobetzeko eta iruzur fiskala detektatzeko, baina betiere foru ogasunaren ezaugarri nagusia den arreta pertsonalizatua ordezkatu gabe.

Elkarrizketaren amaieran, bi lehentasun edo desio nagusi azpimarratu ditu: batetik, Ekonomia Itunaren bidez autogobernua gehiago sendotzea, bereziki gaur egun gaitasun normatibo mugatua duten zergen esparruan; eta, bestetik, gizartean Ekonomia Itunaren balioaren eta garrantziaren inguruko ezagutza eta aitortza handiagoa sustatzea, herritarren ongizatearekin duen lotura agerian utziz.

Iturria: Ad Concordiam