Maiatzaren 5ean, Eusko Jaurlaritzak Ekonomia Itunaren ezagutza soziala, herritarren balorazioa eta kanpo-proiekzioa indartzeko plana onartu zuen. Ekonomia Itunaren bidez, foru-erakundeekzerga-figura gehienak kudeatu, arautu eta biltzen dituzte, zergak biltzeko arrisku osoa hartuz. Ondoren, kupoaren bidez, Estatuari ekarpena egiten zaio EAEk bere gain hartu ez dituen eskumenengatik. Halaber, federalismo fiskalaren eredu berezia da, bai Konstituzioak eta jurisprudentziak onartua, eta Europar Batasunak bermatua. 2028an 150 urteko indarraldi historikoa beteko du. 

Hala ere, duela pare bat hilabete egindako azterlan soziologikoek erakusten dutenez, Ekonomia Itunak babes soziala duen arren, herritarren zati handi batek azaletik baino ez du ezagutzen haren funtzionamendua. Ikerketek agerian utzi dute euskal herritarren %92ak uste duela garrantzitsua dela autogobernurako, eta %87ak onuragarria dela ongizate kolektiborako. Era berean, herritarren %60k Ekonomia Itunaren berri dute; hala ere, gazteen eta emakumeen artean ezagutza-maila txikiagoa da. 

Euskaditik kanpo, araubide erkideko autonomia-erkidegoetan, %8k baino ez du adierazi Ekonomia Ituna ondo ezagutzen duela, eta, hari buruzko erreferentziaren bat dutenen artean, pribilegioa edo elkartasunik ezarekin lotutako ideiek indarrean jarraitzen dute. Aitzitik, datuek erakusten dute Espainiako Estatuko hamar herritarretik seik uste dutela Euskadi jarraitu beharreko eredu ekonomikoa dela. Datuek erronka nagusietako bat agerian uzten du: euskal kudeaketaren balorazio positibo hori ahalbidetzen duen tresnarekin lotzea.

Estrategia lau ataletan egituratzen da. Lehenik eta behin, zabalkundea nabarmentzen da. Horren bidez, sistemaren ezagutza eta gardentasuna hobetu nahi dira. Proposatutako neurrien artean honako hauek daude: hezkuntza-kurrikulumak berrikustea, material didaktikoak indartzea, irakasleen prestakuntza espezifikoa sustatzea eta Ekonomia Itunari eta foru-ogasunei buruzko unibertsitate-ikerketa gehiago bultzatzea. 

Bigarren ardatza Ekonomia Itunaren ezagutza soziala indartzean oinarritzen da, komunikazio-kanpainen eta mugarriei lotutako ekintzen bidez, hala nola 2028ko 150. urteurrenaren bidez. Estrategiaren helburua da kudeaketa fiskala oinarrizko zerbitzu publikoekin modu argiagoan lotzea, hala nola osasunarekin edo azpiegiturekin, ezagutzan oinarritutako herritarren babesa sendotzeko, eta ez soilik pertzepzio positibo hutsean oinarritzea.

Hirugarren ardatza nazioartekotzea da. Mendekotasun fiskal eta ekonomikoa gero eta handiagoa den testuinguru batean, Eusko Jaurlaritzak Ekonomia Ituna autonomia fiskaleko eredu gisa kokatu nahi du Europan eta nazioartean. Itunaren Batzorde Mistoak berriki hartutako akordioek euskal partaidetza handitu dute funtsezko esparruetan, hala nola ECOFINen eta ELGAn, eta foru-ogasunen nazioarteko ikusgarritasuna eta zerga-administrazio integral gisa duten eginkizuna indartu dituzte.

Laugarren ardatza politika horiek sendotzean datza, eta Ogasun eta Finantza Sailaren barruan zerbitzu espezifiko eta egonkor bat sortuz gauzatuko da. Zerbitzu hori euskal erakundeak koordinatzeaz, esparru akademiko eta sozialarekin lankidetzan aritzeaz eta epe luzerako estrategiaren jarraipena eta ebaluazioa bermatzeaz arduratuko da.

Euskadiko autogobernuaren eta ongizatearen etorkizunerako apustu estrategikoa da, euskal herritarrek eta nazioarteko komunitateak hobeto uler dezaten historia, modernitatea, autonomia eta elkartasuna uztartzen dituen eredua. Finantzaketa-ereduei eta lurralde-gobernantzari buruzko eztabaida bizia dagoen testuinguru batean, Ekonomia Ituna erantzukizun fiskaleko, egonkortasun instituzionaleko eta erabakitzeko berezko ahalmeneko tresna bezala aurkezten da. Gainera, Ekonomia Ituna EAEren garapen ekonomiko eta sozialerako funtsezko elementu gisa finkatu da. 

Iturria: Eusko Jaurlaritza